Waar staat het accountantskantoor in 2011? Die vraag stond centraal op het tweede Accountancynieuws Trends event dat samen met AFAS werd georganiseerd op 31 mei jl.
Een vraag die bestaat uit twee delen. Enerzijds: wat gebeurt er binnen de kantoormuren? Anderzijds: wat zijn de macro-economische trends waar u als kantoor in meegaat of – beter – mee moet? Prof.dr. Arnold Heertje startte met een verhaal over de impact van macro-economische trends voor de nabije toekomst, Steef Visser RA zoomde daarna in naar de (herkenbare) dagelijkse kantoorpraktijk.
Gemeenschappelijke noemer in beide verhalen: ICT (internet) heeft een niet te onderschatten rol. Niet alleen om efficiencyvoordelen te creëren en productiviteit te verhogen, maar ook om mensen intensiever met elkaar te verbinden. Conclusie: de ontwikkelingen gaan snel, anticiperen moet en nieuwe businessmodellen zijn hard nodig.
Dehumanisering en creative destruction Arnold Heertje signaleert twee belangrijke begrippen van dit moment: 'dehumanisering' en 'creative destruction'. Bij dehumanisering schetste Heertje het beeld van transacties c.q. processen waarbij de mens steeds meer uit beeld verdwijnt en de context steeds zakelijker wordt. Heertje pleitte er in het verlengde daarvan voor hoe belangrijk het is om na te denken over de behoeften voor de toekomstige generaties. Creative destruction was de tweede pijler in Heertjes verhaal. Er worden allerlei zaken afgebroken, ook ten aanzien van de vormen van besluitvorming en communicatie en het bedrijven van politiek. Maar daar komen ook weer nieuwe ontwikkelingen voor terug. Hierbij voerde Heertje het voorbeeld aan van 'de Griekse situatie'. De Europese discussie beperkt zich niet langer tot de vraag of Griekenland geholpen moet worden, maar overschrijdt nu ook de 'traditionele interventiegrens', doordat Griekenland verteld wordt hoe financieel orde op zaken moet worden gesteld. Die fundamentele grens werd voorheen niet overschreden. Heertje: 'Kortom, er wordt geoefend met wereldwijd ander beleid.'
Ergernis Groen en geel ergerde Heertje zich in zijn betoog aan de persoon Jan Hommen, die klantvriendelijkheid uiteindelijk onder druk hoger in het vaandel besloot te hijsen dan aandeelhoudersbelang. 'Tjonge, wat een brainwave van Hommen', aldus Heertje. Maar zijn betoog ging nog verder: 'We hebben te maken met een stuk verkokering/fragmentatie in de samenleving. We leiden specialisten op, die diepgaande kennis hebben, maar geen overzicht meer hebben op de keten. Ook willen we dat mensen zich gedragen alsof ze betrouwbaar en integer zijn. Maar dat betekent nog niet dat ze dat ook hoeven te zijn. Wel moet je mechanismen ontwikkelen om die gewenste houding te bewerkstelligen. In Heertjes terminologie heet dat 'mechanism design'. Positief sprak hij zich uit over de rol van ICT en dan met name over de verbindende kracht van internet, wat mensen dichter bij elkaar brengt.
Concurreren met productiviteit en effectiviteit Steef Visser RA (Visser & Visser accountants) pakte vervolgens het stokje van Heertje over en zoomde direct in op de alledaagse praktijk van zijn kantoororganisatie, wat een beduidend meer down-to-earth-verhaal opleverde. Dat maakte het een aardige mix van macro en wat meer micro op deze middag. Steef Visser keek met name naar het punt 'Hoe speel je in op veranderingen die steeds sneller gaan, en wat moet je daarvoor als organisatie regelen om de schoorsteen te kunnen laten roken?'. Belangrijke punten daarbij zijn volgens hem: tone at the top, geloof in je organisatie – geef je vertrouwen aan je mensen, dan krijg je dat ook terug –, een gedeelde (en gedragen) visie en keuzes maken. Kies je voor groei, dan moet je dat organiseren. Visser 'De discussie hoort dan ook niet meer te gaan over het punt of er een nieuwe vestiging bijkomt, maar over wat de nieuwe vestigingsplaats wordt.' De keuze om één ICT-systeem uit te rollen naar alle vestigingen, past daar ook bij.
Snelle ontwikkelingen De veranderingen gaan snel en komen van alle kanten: vanuit technologische hoek, wet- en regelgeving en een stuk menselijke ontwikkeling: meer aandacht voor de work-lifebalance. Visser: 'Wat we voorzien is volledige digitalisering van de processen, het samenvallen van processen en output, FOBO, informatisering, productpricing en Het Nieuwe Werken. Daar moet je als organisatie goed op inspelen door tijdig nieuwe businessmodellen te ontwikkelen. Je zult bijtijds een antwoord moeten verzinnen op een klant die meer van je verwacht, maar die minder traditionele diensten bij je wil afnemen. Onthoud hierbij het volgende citaat: 'De klant is geen idioot. De klant is jouw vrouw.'
Dat het ineenschuiven van traditionele processen onder invloed van ICT-ontwikkelingen louter positieve effecten oplevert, is een illusie. Visser: 'Natuurlijk is er efficiencywinst en hogere productiviteit, maar het betekent ook dat sommige functies vervallen en dat er soms afscheid genomen moet worden van medewerkers die het tempo niet kunnen bijbenen.'
Accountancynieuws Trends werd op 31 mei jl. bezocht door 200 vakgenoten. Vorig jaar mei werd de eerste Accountancynieuws Trends georganiseerd. Toen traden Adjiedj Bakas en Frank Pisters op als spreker. Locatie van beide events was het AFAS-theater in Leusden.
[Door: Annemarie Oord, Eindred. AN]