Dinsdag, 19 september 2006."Schat, wat ga jij vandaag doen?" "Gewoon, een beetje klungelen vanmorgen en vanmiddag ga ik hoeden kijken bij de algemene beschouwingen op tv. En dan is er nog voldoende tijd over om iets lekkers te maken voor het avondeten." "Ik hoop dan dat dat lekkers in overeenstemming is met het nieuws." "Het is in ieder geval niet alleen maar rijst met ketjap, een eitje en komkommer."
Ja, u leest het goed. U kunt geld verdienen; wie wil dat nu niet? In het Belastingplan 2007 staan 2 regels over Erkenning van Elders Verworven Competenties (EVC's). En daar word ik natuurlijk gelijk door getriggerd. Want wanneer wordt er nu vanuit de regering
iets formeel geregeld op mijn vakgebied competentiemanagement? De twee punten die worden genoemd, zijn de volgende:
Wat zijn EVC's?De EVC-procedure staat voor Erkenning van (eerder of elders) Verworven Competenties. Erkenning betekent dat men aan de competenties die een medewerker aantoonbaar heeft, maar waarvoor geen diploma is behaald, een verklaring toekent die vergelijkbaar is met de bevestiging of waardering die diploma's of certificaten nu eenmaal opleveren. Hiervoor wordt het niveau van de competenties vergeleken met algemeen geaccepteerde standaarden. In het beroepsonderwijs zijn dat de eindtermen van de kwalificatiestructuur en in de verschillende branches geaccepteerde functie-eisen met competentieprofielen. EVC is vooral belangrijk voor de (oudere) werknemers die de juiste diploma's missen maar wel veel ervaring hebben. Deze ervaring kan ook in de vrije tijd of in het vrijwilligerswerk zijn opgedaan. Het doel is in eerste instantie het verkorten van opleidingstrajecten, dus het beperken van de opleidingsduur voor cursisten en het sneller afleveren van gekwalificeerde krachten op de arbeidsmarkt. Brancheorganisaties en de regionale opleidingscentra werken op dit gebied al veel samen en vervullen hierbij een sleutelrol. De ontwikkeling van competentiegericht onderwijs en de formulering van competentiegerichte eindtermen worden door EVC dan ook sterk gestimuleerd.
Wat zijn EVC's?De EVC-procedure bestaat uit de fasen herkennen, erkennen en adviseren. In de herkenningsfase worden de competenties van de betrokkene in beeld gebracht. Er wordt geïnventariseerd, doorgevraagd en creatief gezocht naar competenties. Het doel van deze fase is met name competenties op te sporen en te identificeren als waardevol. Belangrijk in dit proces is dan ook met de betrokkene opnieuw betekenis te geven aan kennis of vaardigheden die men eerder niet in verband heeft gebracht met de loopbaanperspectieven of de arbeidssituatie. Na de erkenning moeten de competenties worden beoordeeld. De beoordeling vindt plaats op basis van bijvoorbeeld het competentiewoordenboek of de in competentietermen vereiste functieprofielen. Ook de eindtermen van een erkende beroepsopleiding kunnen de standaard vormen aan de hand waarvan de beoordeling plaatsvindt. Soms kan het nodig zijn bepaalde competenties voor erkenning gestandaardiseerd te toetsen. Dit is met name het geval wanneer er voor bepaalde werkzaamheden een diploma of erkend certificaat wordt gevraagd (bijvoorbeeld bij werkzaamheden waarvoor veiligheidscriteria een vereiste zijn). Her- en erkennen resulteren uiteindelijk in een individueel of afdelings- of teamadvies. Een individueel advies kan bijvoorbeeld een onderdeel zijn in het Persoonlijk Ontwikkelingsplan (POP). In een POP staan afspraken met als doel de ontwikkeling van de medewerker die gebaseerd is op de evaluatie van zijn functieprofiel en de strategische doelstellingen van de organisatie. Voor de langere termijn kan dat ook een loopbaanplan zijn. Bij een teamadvies is dat vaak in het kader van capaciteitsplanning. Het resultaat is dan een inventarisatie van de aanwezige en ontbrekende capaciteit en een advies over hoe deze capaciteit kan worden ingevuld. Na het doorlopen van deze procedure wordt een verklaring afgegeven. Wie deze verklaring mag afgeven zal nog worden bepaald in een ministeriële regeling.
Een werknemer die een dergelijke procedure doorloopt en zelf betaalt, kan deze kosten als scholingsuitgaven in de IB aanmerken. Bovendien kan hij zijn spaarloon deblokkeren voor deze uitgaven.
ProfitUiteraard is het mogelijk om in de module competentiemanagement van Profit de EVC's straks bij te houden. In eerste instantie zullen de competenties worden geplaatst bij de medewerker op basis van het functieprofiel. Daarna kunnen de persoonlijke competenties van de medewerker worden geïnventariseerd, eventueel geëvalueerd en erkend. In de POP-cockpit zal de status van en de activiteiten rond deze competentie te zien en bij te houden zijn en of er actie moet worden ondernomen in het kader van de EVC-procedure.
Al fluitend kom ik thuis.
"Goh, jij bent in een goeie bui!! Is er wat leuks gebeurd?"
"Wat heet leuk? Zalm geeft erkenning van mijn werk."
"Zalm? Wat heeft hij nou met jou te maken?"
"Eerst niets, maar nu veel. Hij zet competentiemanagement namelijk op de agenda en met name de eerder verworven competenties."
"Dan zet ik voor morgen een uitgebreide rijsttafel op de agenda. De competentie Indisch koken heb ik al jaren en van jou krijg ik altijd erkenning, toch?"
"Maar jij hebt vroeger toch op het pathologisch laboratorium gewerkt?"
"Eh, ja. Wat is daar dan mee?"
"Mijn fantasie zal toch een ander gevoel van een sateetje geven."
Roy korthout
productmanager Competentiemanagement